برنمىگردند و همه آنان در مكه كشته مىشوند ، وقتى آنان كشته شوند ، اسلام نيز از بين مىرود . « وَ زُيِّنَ ذلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ » رسول من ! به آنان بگو ! قلب‌هاى خود را با اين فكر زينت داده بوديد كه مسلمانان همه كشته مىشوند ، حرف‌هايى را كه مىگفتيد ، براى خود دليلى نيز ساخته بوديد ، خيال مىكرديد كه ديگران نمىفهمند و تنها شما به اين چيزها فكر كرده‌ايد ؟ ! « وَ ظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ » شما گمان مىكرديد كه پيغمبر با مؤمنين همه كشته مىشوند ! چه گمان بدى كرده بوديد ؟ ! ! شما به خدا و پيغمبرش بدبينى داشتيد ، بدبينى شما نسبت به پيغمبر براى اين بود كه او در اين جنگ كشته مىشود و شما از شر اسلام خلاص مىشويد . اما بدبينى شما به خدا اين بود كه او نمىتواند دين خود را حفظ كند ، فكر مىكرديد كه با رفتن پيغمبر همه چيز از بين مىرود ! . واقعاً منافقين و متخلفين بسيار احمقانه فكر كرده بودند ، گمان مىكردند كه پيغمبر كشته مىشود و اسلام از بين مىرود ، آنان نمىدانستند كه حتى پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم هم اگر كشته شود ، دين اسلام از بين نمىرود ، اسلام دين جهانى بشريت تا روز قيامت است و ممكن نيست با كشته شدند پيغمبر و تعدادى از مسلمانان اين دين از بين برود ، خدا اين دين را حفظ مىكند ، دين از خدا است ، پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم فقط وظيفه تبليغ آن را داشت . « وَ ظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ » خيلى گمان بد داشتيد ، پيغمبر با اصحاب خود سالم برگشت و اساس اسلام نيز با صلح حديبيه مستحكم‌ترگرديد . « وَ كُنْتُمْ قَوْماً بُوراً » خود شما مردمى هستيد كه به هلاكت مىرسيد ، يا شما قومى هلاك شده هستيد ، روز قيامت همه‌ى شما به كيفر اعمال خود خواهيد رسيد . شما با اين گمان‌هاى بد ، خود از تمام فضايل و بركات محروم